Agatha Christie

0
395

Agatha Mary Clarissa Miller Christie Mollowan

 

İngiliz yazar, polisiye edebiyatın en önemli isimlerinden biri ve Dedektif Hercule Poirot karakterinin yaratıcısı.

Doğum         15 Eylül 1890   Torquay, Devon, İngiltere

Ölüm  12 Ocak 1976 (85 yaşında)   Wallingford, Oxfordshire, İngiltere

Diğer adı       Mary Westmacott     Agatha Christie

Meslek           Roman-Kısa öykü yazarı, Şair

Evlilik(ler)      Archibald Christie (1914–1928)

                       Sir Max Mallowan (1930–1976)

Çocuk(lar)     Rosalind Hicks (1919–2004)

 

İngiliz yazar, polisiye edebiyatın en önemli isimlerinden biri ve dedektif Hercule Poirot karakterinin yaratıcısıdır. Mary Westmacott takma adıyla aşk romanları da yazmıştır. Ancak asıl ününü, yazdığı 80 dedektif romanına ve West End tiyatrolarında sahnelenen oyunlarına borçludur.

 

Yaşamı:

Babası Frederick Alvah Miller, Agatha henüz küçük yaştayken öldü. Annesi tarafından evde eğitilen küçük kız, yalnız bir çocukluk geçirdi. Küçük yaşta öyküler yazmaya başladı. 16 yaşında, şan öğrenimi görmek üzere Paris’e yollandıysa da kısa sürede bundan vazgeçti. Ciddi anlamda ilk edebi denemeleri, duygusal konuları ele alan öyküler oldu. 1914’te pilot albay Archibald Christie ile evlendi ve yeniden Fransa’ya gitti. Dislektik olmasına rağmen öykü, roman okumayı çok seviyordu. Fransa’dayken vakit geçirmek üzere okuduğu dedektif öykülerinin daha iyilerini yazabileceğini düşünerek ilk polis romanı olan The Mysterous Affair at Styles’ı (Styles’daki Esrarengiz Olay) yazdı. Kitap çeşitli yayınevinlerince geri çevrildikten sonra 1920’de Bodley Head Yayınevi tarafından kabul edildi. Bu roman, Agatha Christie’nin ilk Hercule Poirot’lu romanıdır.

Agatha Christie 1926’da 11 gün boyunca kaybolur. Bütün aramalara rağmen bulunamaz. Arabası bir göl kenarında bulunur. Araba ağaçlara çarpmış, bavulları yerlere saçılmış vaziyettedir. Christie bir süre sonra ortaya çıkar ama hiçbir açıklama yapmaz. Bu olayın kaza süsü verilmiş bir senaryo olduğu düşünülür. Kimilerine göre ise Agatha Christie geçici hafıza kaybına uğramıştır. Bir iddiaya göre ise Agatha Christie kocasının sevgilisini öldürme planları yapmıştır.

 

Eserleri:

Hercule Poirot, zekası, espri yeteneği, keskin gözlemciliği ve Avrupalı nezaketi ile dikkat çeken Belçikalı bir dedektiftir. Cinayetleri “küçük gri hücreler” dediği beynini kullanarak çözmesi ve bu arada da İngiliz yüksek sınıfının özel yaşamının saklı yönlerini ortaya dökmesi ile tanınır. Agatha Christie’nin arka arkaya yazmaya başladığı polis romanları Poirot tipine uluslararası ün kazandırdı. Yazar ayrıca Miss Marple adını verdiği bir tip daha yarattı. Sevimli bir yaşlı kadın olan amatör dedektif Miss Marple da çok tutuldu. 1928’de ilk kocasından boşanıp Max Mallowan’le evlendikten sonra birçok ülke gezip görme fırsatı bulan Christie’nin romanları 1930’larda çoğunlukla uluslararası mekânlarda geçmeye başladı.

Hayranlarınca her kitabı beğenilmekle birlikte, Agatha Christie’nin edebi kaygılarla yazdığı bazı romanlar eleştirmenlerin de dikkatini çekti. On Küçük Zenci ise polis romanının klasikleri arasındadır. Agatha Christie, İngiliz töre romanı geleneğinde yazdığı polis romanları ile dünya edebiyatında kendine özgü bir yerin sahibi olmuştur.

Christie 1971 yılında, İngiltere’nin en yüksek onur ünvanı olan Britanya İmparatorluğu Kadın Komutanı unvanını almıştır.Yazar, 12 Ocak 1976 tarihinde yaşama veda etmiştir.

 

Romanları:

Ölüm Sessiz Geldi

The Mysterious Affair at Styles

Gizli Düşman

The Secret Adversary

Dersimiz Cinayet

Murder on the Links

also The Murder on the Links

Kahverengi Elbiseli Adam

The Man in the Brown Suit

Köşkteki Esrar

The Secret of Chimneys

Roger Ackroyd Cinayeti

The Murder of Roger Ackroyd

Büyük Dörtler

The Big Four

Mavi Tren’in Esrarı

The Mystery of the Blue Train

Dört Neşeli Arkadaş

The Seven Dials Mystery

Ölüm Çığlığı

The Murder at the Vicarage

Sittaford Malikanesi’nin Gizemi

The Sittaford Mystery

also Murder at Hazelmoor

Cesetler Ağlamaz

Peril at End House

Lord Edgware’yi Kim Öldürdü

Lord Edgware Dies

also Thirteen at Dinner

Doğu Ekspresi’nde Cinayet

Murder on the Orient Express

also Murder in the Calais Coach

Neden Evans’a Sormadılar?

Why Didn’t They Ask Evans?

also The Boomerang Clue

Üç Perdelik Cinayet

Three Act Tragedy

also Murder in Three Acts

Ölüm Diken Üstünde

Death in the Clouds

also Death in the Air

Cinayet Alfabesi

The A.B.C. Murders

also The Alphabet Murders

Gece Gelen Ölüm

Murder in Mesopotamia

Briç Masasında Cinayet

Cards on the Table

Sessiz Tanık

Dumb Witness

also Poirot Loses a Client

Nil’de Ölüm

Death on the Nile

Ölümle Randevu

Appointment with Death

Noel’de Cinayet

Hercule Poirot’s Christmas

also Murder for Christmas

also A Holiday for Murder

Zehiri Kim Verdi

Murder is Easy

also Easy to Kill

On Küçük Zenci

And Then There Were None

also Ten Little Indians

also Ten Little Niggers

Esrarengiz Sanık

Sad Cypress

İskemlede Beş Ceset

One, Two, Buckle My Shoe

also An Overdose of Death

also The Patriotic Murders

Ölüm Oyunu

Evil Under the Sun

N veya M?

N or M?

Cesetler Merdiveni

The Body in the Library

Beş Küçük Domuz

Five Little Pigs

also Murder in Retrospect

Cinayet Reçetesi

The Moving Finger

also The Case of the Moving Finger

Sıfıra Doğru

Towards Zero

Yılan İçini Döktü

Death Comes as the End

Şampanyadaki Zehir

Sparkling Cyanide

also Remembered Death

Hollow Malikanesi Cinayeti

The Hollow

also Murder After Hours

Şeytan Dönemeci

Taken at the Flood

also There is a Tide…

Çarpık Evdeki Cesetler

Crooked House

Cinayet İlanı

A Murder is Announced

Bağdat’a Geldiler

They Came to Baghdad

Bayan McGinty’nin Ölümü

Mrs McGinty’s Dead

also Blood Will Tell

Zarif Bir Cinayet Gecesi

They Do It with Mirrors

also Murder with Mirrors

Cenazeden Sonra

After the Funeral

also Funerals are Fatal

also Murder at the Gallop

Porsuk Ağacı Cinayeti

A Pocket Full of Rye

Bilinmeyen Hedef

Destination Unknown

also So Many Steps to Death

Üç Yanlış Üç Ceset

Hickory Dickory Dock

also Hickory Dickory Death

Sonuncu Kurban

Dead Man’s Folly

16.50 Treni

4.50 from Paddington

also What Mrs. McGillicuddy Saw!

also Murder She Said

Şahidin Gözleri

Ordeal by Innocence

Kapı Tekrar Vuruldu

Cat Among the Pigeons

Ölüm Büyüsü

The Pale Horse

Kırık Ayna (Ve Ayna Kırıldı)

The Mirror Crack’d from Side to Side

also The Mirror Crack’d

Ölüm Saatleri

The Clocks

Ölüm Adası

A Caribbean Mystery

Cinayetler Oteli

At Bertram’s Hotel

Üçüncü Kız

Third Girl

Geceyarısı Cinayeti

Endless Night

Pembe Evdeki Ölü

By the Pricking of My Thumbs

Elmayı Yılan Isırdı

Hallowe’en Party

Frankfurt Yolcusu

Passenger to Frankfurt

Ölüm Meleği

Nemesis

Filler de Hatırlar

Elephants Can Remember

Kader Kapısı

Postern of Fate

Son Tommy ve Tuppence Romanı

Ve Perde İndi

Curtain

Son Hercule Poirot Romanı

Uyuyan Ölüm

Sleeping Murder

Son Marple Roman

 

Kısa Öykülerden Oluşan Kitapları:

 

Poirot Kanıt Peşinde

Poirot Investigates

Suç Ortakları

Partners of Crime

Ölümün Tam Zamanı

The Mysterious Mr. Quin

Cinayetler Kulübü

The Thirteen Problems

Kanatların Çağrısı

The Hound of Death

Parker Pyne İz Üzerinde

Parker Pyne Investigates

At Yolundaki Cinayet

Murder in the Mews

Hercule’un On İki Görevi

The Labours of Hercules

Fare Kapanı

Three Blind Mice and Other Stories

Noel Kekinin Gizemi

The Adventure of the Christmas Pudding

Hercule Poirot İz Üzerinde

Poirot’s Early Cases

Miss Marple’ın Son Maceraları

Miss Marple’s Final Cases and Two Other Stories

Işıklar Sönünce

While the Light Lasts and Other Stories

 

Tiyatro Oyunundan Romana Çevrilenler:

 

Acı Kahve

The Black Coffee

Sevimli Örümcek

Spider’s Web

Beklenmeyen Misafir

The Unexpected Guest

CEVAP VER

Yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı giriniz