Adım Adım Solucan Gübresi Üretimi

0
2398

 

Solucan gübresi üretimi yaparak, hem ülke tarımına faydalı bir katkı sağlamış hem de eğer yeni bir iş fikri arayışı içindeyseniz, aradığınız işe kavuşma şansı elde etmiş olursunuz. Yapmanız gereken bütçenize uygun bir planla, sektörün önde gelen firmalarından destek alarak ve doğru üretim yöntemleriyle işe başlamak…

Solucan gübresi gerek organik ve/veya doğal tarımın gerekse de kimyasal gübre ve ilaç kullanımım ana unsur olduğu kimyasal tarımın vazgeçilmez girdisi olmakta. Tarımsal üretim yöntemi ne olursa olsun, organik maddeye ve toprağın vazgeçilmez unsurlarından olan yararlı mikro-bakterilere ve ayrıştırıcı mantarlara her zaman ihtiyaç duyulmaktadır. İşte solucan gübresi tam da bu noktada devreye girmekte ve tarımsal faaliyetlerin can simidi olmaktadır. Solucan humusu içerdiği birçok bitki besin elementleri, doğal bitki büyüme hormonları, enzimler, humik ve fulvik asitler ve daha nice faydalı unsurlar sayesinde her türlü tarımsal üretim için bir mucize niteliği taşımakta.

Türkiye’de Solucan Gübresi

 

Solucan gübresi dünya genelinde çok uzun zamandır üretilmekte olup, Türkiye’de ise 10 yılı geçen bir süredir üretimine başlanmıştır. Türkiye bu manada her ne kadar solucan gübresi üretimi işine geç kalmış gibi gözükse de, dünyanın diğer ülkelerindeki öncüllerinin edinmiş olduğu kazanımlarla ve akademik verilerle beslenerek son derece olumlu ve hızlı bir başlangıç yapmıştır.

Dünya genelinde solucan gübresi üretimine en büyük katkıyı ABD, Hindistan, Küba, Balkan Ülkeleri ve Rusya, Filipinler, Vietnam, İran ve daha birçok ülke sağlamaktadır. Özellikle Hindistan’da gerek kendi ihtiyacı için gerekse de ticari amaçlı olarak üretim yapan üreticilerin sayısının 200.000′i bulduğu söylenmektedir. Keza bu veriyi destekler biçimde akademik çalışma bağlamında literatüre en çok katkı sağlayan ülkelerin başında yine Hindistan gelmektedir. Küba’da ise ambargo nedeniyle dışarından kimyasal gübre girişi yasak olduğu için devlet eliyle kurulmuş 4 büyük enstitü bulunmaktadır. Dünyaya açılık konusunda pek fazla bir şey yapmadığı için bilgimiz olmasa da, Rusya ve Balkan ülkelerinde de kayda değer birçok  çalışma yapılmış ve ilerleme sağlanmıştır. İsrail yine solucan gübresi üretiminde göze batmadan öne çıkan ülkeler arasında yer almaktadır.

 

Gerek organik tarıma olan ilgi ve talebin artması; gerek imzalanmış olan uluslararası müktesebatlar nedeniyle ve gerekse de yurt dışına ihraç edilen tarımsal ürünlerin sağlıklı olmadığı gerekçesiyle gümrüklerden sıklıkla geri dönmesinden ötürü daha sağlıklı üretim teknikleri ve dolayısıyla doğal ve organik gübreye olan ihtiyaç her geçen gün atmakta ve bu anlamda ciddi bir farkındalık oluşmaktadır.

 

İşte solucan gübresi ta da bu noktada iyi bir iş ve kârlı bir kazanç kapısı olmakta.

 

Solucan gübresi üretimi amacıyla ilk girişimin yapıldığı günden bu yana aradan geçen 10 yıldan fazla bir zaman sonunda, Türkiye bugün onlarca büyük firmanın ve büyüme yolunda hızla ilerleyen yüzlerce küçük ve orta ölçekli firmanın faaliyet halinde olduğu bir ülke konumundadır.

 

Solucan Gübresi Üretimi Nasıl Yapılır?

Solucan gübresi, çürüyebilen her türlü organik atığın doğru yöntemlerle fermente edilmesi, yani ön kompostladan geçirilmesi sonucunda elde edilen yemin solucanlara yedirilmesi neticesinde oluşmaktadır. Kısaca özetlediğimiz bu cümleyi biraz daha genişleterek solucan gübresi üretim yöntemini maddeler halinde açıklayalım:

Ham madde kaynağından temin edilir.

Ön kompostlamadan geçirilerek yarı fermente yem haline getirilir.

Hazırlanan yem farklı üretim tekniklerine dayanan solucan besleme sistemlerinde solucanlara yedirilir.

Elde edilen solucan  gübresi olgunlaşma sürecini tamamlamaya bırakılır.

Olgunlaşan solucan gübresi elemeden geçer ve paketlenerek piyasaya sürülür.

 

Ham Madde Temini:

Ham madde olarak, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de birincil ve yaygın olarak büyükbaş hayvan gübresi kullanmaktadır. Ancak eğer düzenli ve sürekli olarak temin edilebiliyorsa küçük baş hayvan gübresi, at gübresi, sebze ve meyve atıklarından oluşan hâl atıkları, saman ve talaş gibi işlenmemiş ağaç ve ahşaptan gelen karbon kaynaklarının tamamı solucan yemi olarak işlenebilir.

Esasen teknik olarak kanatlı hayvan gübresi de potansiyel bir solucan yemi olmaya aday ise de, içerdiği yüksek oranda tuz ve amonyak içeriğinden ötürü ve asidik yapısı nedeniyle tavuk ve benzeri kanatlı gübreleri kârlı bir solucan yemi olmamaktadır. Belki gelişen teknoloji ve bilimsel çalışmalar neticesinde ileride bu da mümkün olabilir. Bu nedenle özellikle de işe yeni başlayacak olan girişimcilerin, başlangıçta kanatlı hayvan gübresinden uzak durmaları tavsiye edilir.

 

Ham Maddenin Yarı Fermente Hale Getirilmesi:

 

Elde edilen ham maddeler (tek veya birden fazla kaynaktan olabilir) bir araya getirilerek C/N (Karbon/Azot) dengesi kurulur. Karbon saman, talaş vb kuru madde (kahverengi malzeme) anlamına gelmekte; Azot ise sebze ve meyve atıkları gibi ıslak maddeler (yeşil malzeme) anlamına gelmektedir. Elde edeceğiniz uygun olan her türlü ham madde doğru oranda C/N dengesine denk getirilerek solucan yemi üretilir.

 

Elde edilen bu ham maddeler çeşitli tekniklerle (açık, yarı açık ve kapalı indoor sistemleri; fermantasyon tamburu vb) işlenerek solucan yemi elde edilir.

 

Yemin Solucanlara Yedirilmesi:

Hazırlanan yem uygun koşullarda stoklanır ve solucanların yaşadığı sistemlere belli koşullar altında ve belli miktarlarda bırakılır. Bu aşamada solucanları beslemek için birden fazla teknikten faydalanabilirsiniz. Bu teknikler gerek ürün kalitesi açsından gerekse de iş gücü ve maliyet açısından farklılıklar göstermektedir.

Unutmamak gerekir ki, solucan gübresi üretiminde ana unsur kaliteli ürün elde etmek olduğu kadar, iş gücünü en aza indirerek maliyetleri kısmaktır. Bu bağlamda, başlangıç aşamasında ve küçük ölçekli üretimler için kültür havuzları; ileri düzey ve büyük ölçekli üretimler için de Sürekli Akış Sistemleri (SAS) kullanılmaktadır. SAS ile yapılan üretim, iş gücünü en aza indirerek tam otomasyonla üretim sağlamakta ve sürekli maliyetleri en aza indirmektedir.

 

Solucan Gübresinin Olgunlaştırılması:

 

Hazırlanan yem solucanlara yedirildikten sonra (en az 3 ay veya daha fazla bir zaman sürmektedir) elde edilen gübre henüz ham haldedir. Bu gübrenin stabil bir yapıya kavuşması ve yararlılığının artması için olgunlaşma sürecini tamamlaması gerekmektedir.

 

Olgunlaşma süreci, üretim sisteminden alınan gübresinin yeterli hava sirkülasyonu olan ve tamamen steril bir ortamda en az 3 ay veya daha fazla bir zaman içinde müdahalesiz ve doğal olarak bekletilmesi anlamına gelmektedir. Bu süreç sonunda gübre fazla olan nemini atmakla beraber, içerdiği yararlı bakteri ve ayrıştırıcı mantarlar sayesinde çözülerek daha faydalı hale gelmektedir.

 

Gübrenin Elenmesi, Paketlenmesi ve Satışa Sunulması:

Olgunlaşma sürecini tamamlayan gübre uygun eleme sistemleriyle elekten geçirilir; uygun büyüklükteki ve amaca uygun biçimlerde paketlenerek pazara sunulur.

İlave Olarak;

 

Solucan gübresi üretimi sadece kendi adıyla sınırlı değildir. Elde edilen katı gübre sonraki aşamalarda sıvı gübreye dönüştürülerek farklı tarımsal kullanım amaçlarına uygun bir biçimde pazara sunulabilir.

 

Ayrıca solucanların kendisi canlı olarak, dondurulmuş olarak, kurutulmuş ve un haline getirilmiş olarak hayvan yem katkı malzemesi biçiminde özellikle de tavuk ve balık çiftlikleri başta olmak üzere, aynı zamanda besi çiftlikleri için de pazara sunulabilmektedir.

 

Solucan gübresi ve solucan üretim çiftliğinizi kurduktan ve hedef üretim kapasitesine eriştikten sonra varacağınız son aşama kozmetik ve farmakolojik ürünlere yönelmek olacaktır. Bu aşama Türkiye için henüz çok yeni ve erken bir aşama da olsa bilginiz olması açısından bahsetmekte fayda olacaktır. Solucanlardan ve solucanların ürettiği bazı vücut sıvılarından gerek ilaç sektörü için gerekse de kozmetik sanayi için bazı yan ürünler üretilmektedir. Bu konu dünya genelinde de henüz yeni bir konu olmakla beraber, gelişime açıktır ve yüksek kâr marjı olan sektörlere dönüşme açısından çok ciddi bir potansiyel barındırmaktadır.

 

CEVAP VER

Yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı giriniz